ร่างรัฐธรรมนูญฉบับรับฟังความคิดเห็น การกระทำผิดที่ไม่ผิดกฎหมาย แต่ผิดจริยธรรมหรือจารีตประเพณี

            สืบเนื่องมาจากการฝึกอบรมการว่าความของสภาทนายความตอนหนึ่ง  ที่จัดขึ้นที่ เมืองทองธานี ตอนที่นายกสภาทนายความขึ้นมาพูด ทำให้ได้แง่คิดเกี่ยวกับการร่างรัฐธรรมนูญ   ฉบับรับฟังความคิดเห็นนี้    ว่าทุกวันนี้สังคมไทยเสื่อมโทรมขึ้นทุกที่     ดูได้จากร่างรัฐธรรมนูญฉบับดังกล่าวในหมวดที่12  ส่วนที่ 2   ว่าด้วยการกระทำที่เป็นการขัดกันแห่งผลประโยชน์   กับ  หมวดที่ 13   เรื่องจริยธรรมของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองและเจ้าหน้าที่ของรัฐ       ท่านนายกสภาทนายความ  ท่านกล่าวไว้ดีมาก     ขอนำถ้อยคำที่ท่านกล่าวไว้มาเล่าให้ฟังโดยสังเขป ท่านกล่าวไว้ว่า “ ทุกวันนี้สังคมมันแย่ลงจนต้องบัญญัติเรื่องจริยธรรม ไว้ในรัฐธรรมนูญฉบับนี้  มันก็เหมือนเราไปเข้าห้องน้ำสาธารณะ ที่มีป้ายเขียนติดไว้ว่า “ช่วยกันรักษาความสะอาด” มันสะท้อนให้เห็นว่า    สังคมไทยทุกวันนี้ นั้นไร้ระเบียบ  ขนาดเข้าห้องน้ำ ยังจะต้องมีป้ายบอกป้ายเตือน ซึ่งต่างจากประเทศที่พัฒนาแล้ว หรือประเทศที่มีและรักษาจริยธรรม  เขาสามารถที่จะรักษาความสะอาดห้องน้ำได้โดยที่ไม่ต้องมีป้ายเขียนเตือน

                ยกตัวอย่างอีกเรื่องคือ มีประเทศไหนไหมที่เค้าเขียนกฎหมายว่า ครอบครัวนักการเมือง  หรือ  ครอบครัวผู้บริหารประเทศ   ห้ามซื้อที่ดินหรือไม่   คำตอบคือ ไม่มี แล้วซื้อที่ดินได้ไหม   ตอบว่า   ทำได้แต่เขาไม่ทำกับเพราะว่า  เขามีจริยธรรม  ถามว่าซื้อที่ดินมันผิดกฎหมายหรือ    ตอบว่า   ไม่ผิดไม่มีกฎหมายบัญญัติห้ามไว้  ถามว่า กฎหมายต้องบัญญัติห้ามไว้ทุกเรื่องหรือ    เรื่องที่ไม่บัญญัติไว้ทำได้หรือ   ครับไม่ผิดกฎหมายครับแต่มันผิดจริยธรรม    แม้ว่าบ้านเราจะเป็นแบบกฎหมายลายลักษณ์อักษร Civil Law ไม่ใช่ Common Law หรือ กฏหมายจารีตประเพณี(กฎหมายไม่มีลายลักษณ์อักษร)  ถามว่าต้องมีกฎหมายบัญญัติห้ามไว้ทุกเรื่องหรือ    จึงมักมีคนที่หาช่องโหว่ของกฎหมายในการกระทำผิดที่ไม่ผิดกฎหมาย  แต่มันผิดจริยธรรมหรือจารีตประเพณีอันดี”

                 ชีวิตในปัจจุบันของคนเราเป็นเช่นไร  เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตนเป็นที่ตั้งหรือประโยชน์ส่วนรวม    แต่ไม่ว่าใครจะเป็นอย่างไรวิถีไทยดั้งเดิม ความเป็นไทยดั้งเดิมถ้าเราไม่ลืม    ปัญหาในปัจจุบันหรืออนาคตก็จะน้อยลง